Views!
HUNDREDS of daily LOCAL views - THOUSANDS of monthly LOYAL readers! THE MOST POPULAR ATTRACTION IN HARTIES!
Published:  2015-11-22 Views:  1044
Author:  Fanie
Published in:  Harties Heritage/Erfenis
Voortrekker Begraafplaas In Broederstroom

HOEV: OPNAME VAN BESIENSWAARDIGHEDE                  Nr 024

HEHA: SURVEY OF HERITAGE SITES                                     No 024

 

BROEDERSTROOM VOORTREKKER-BEGRAAFPLAAS

DATUM 1848 / 1971

SAEA-BESKERMING (burgergrafte): ja

VERKLAAR: nee. GELYS: nee

GPS data:X 27.52.23 Y –25.48.12

BROEDERSTROOM 481JQ, GEDEELTE 226

PAD K 26 h/v oupad tussen Kalkheuwel en Hartbeespoort/ De Rust.

 

 

 

Die begraafplaas is in die 1840’er jare, toe die Voortrekkers hulle hier gevestig het, aangelê. Dit lê langs die ou pad vanaf Kalkheuwel na Hartbeespoort wat vandag nog as grondpad bestaan. Die huis van Hercules Albertus (Bart) Pretorius was ook aan hierdie pad geleë (023). Dit het ‘n solder gehad wat tot 1884 as skool gedien het (022).

Broederstroom is na die twee broers van kommandant-generaal Andries Pretorius vernoem. Hulle was Hercules Albertus, genoem Bart, (22 08 1803 tot 25 09 1889) en Henning Petrus Nicolas (Piet) Pretorius.

Bart en Johannes Lodewykus (Lodewijk, Lodewicus) Pretorius,nog ‘n broer, is hier begrawe. Die grafstene is waarskynlik in 1971 deur die Bart Pretorius  Rapportryerskorps vervang toe die begraafplaas opgeknap is.

Daar is ook spore in beton van 1938 se Simboliese Ossewa Trek.

Die begraafplaas bevat grafte met die volgende opskrifte

 

  • Johannes Lodewyk Pretorius geb Graaff Reinet, broer van A W Pretorius (granietklip)
  • Hercules Albertus (Bart) Pretorius 22 08 1803 –25 09 1889, broer en adjudant van AWJ Pretorius (sandsteen en granietklip)
  • Christina Catharina Pretorius geb Bodenstein (vrou van Bart) 4 08 1828-703 1890 (sandsteen en granietklip)
  • Magdalena Johanna Meyer (kleindogter van Piet Retief) 1832-1907
  • Georg Joseph Barend Engelbrecht 11 03 1919-16 03 1919 (lei)
  • Johanna Jacoba Engelbrecht (geb Hayward) 03 09 1877 – 6 09 1928 (lei)
  • Louisa A Pretorius (geb Nel) 30 06 1880 – 30 10 1906 (graniet)

 

Verder is daar ‘n aantal grafte sonder kopstene. Na bewering was daar ook grafte van swart mense wat verwyder is. Dit wil voorkom of die oorspronlike grafstene met die opknap van die begraafplaas deur nuwes vervang is. Die gewoonte van die Voortrekkers om die skrif aan die westekant van die grafsteen te plaas is hier nie gehandhaaf nie.

 

 

 

BROEDERSTROOM VOORTREKKER GRAVEYARD

DATE 1848 / 1971

SAHRA PROTECTION (civilian graves):yes

DECLARED MONUMENT: no. LISTED: no

GPS data: X 27.52.23 Y –25.48.12

BROEDERSTROOM 481JQ, PORTION 226

ROAD K 26 c/o old road between  Kalkheuwel and Hartbeespoort/ De Rust.

 

The graveyard came into use in the 1840’s when the Voortrekkers settled here.  It is situated alongside the old road from Kalkheuwel to Hartbeespoort, which still exists as a dirt road.  The house of Hercules Albertus (Bart) Pretorius was also situated alongside this road (023).  It was his attic that served as a schoolroom from 1881 – 1884 (022).

Broederstroom was named after two brothers of Commandant-General Andries Pretorius.  They were Hercules Albertus known as Bart (22.08.1803 to 29.09.1889) and Henning Petrus Nicolas (Piet) Pretorius.

Bart and another brother Johannes Lodewykus (Lodewijk, Lodewicus) Pretorius were buried here.  The gravestones were probably replaced by the Bart Pretorius “Rapportryers Korps” in 1971 when the graveyard was renovated.

There are also tracks in concrete of the Symbolic Oxwagon Trek of 1938.  The gravestones have the following engravings:  -

 

  • Johannes Lodewyk Pretorius geb Graaff Reinet, broer van A W Pretorius (granite)
  • Hercules Albertus (Bart) Pretorius 22 08 1803 –25 09 1889, broer en adjudant van AWJ Pretorius (sandstone and granite)
  • Christina Catharina Pretorius geb Bodenstein (vrou van Bart) 4 08 1828-703 1890
  • (sandstone and granite)
  • Magdalena Johanna Meyer (kleindogter van  Piet Retief) 1832-1907
  • Georg Joseph Barend Engelbrecht 11 03 1919-16 03 1919 (slate)
  • Johanna Jacoba Engelbrecht (geb Hayward) 03 09 1877 – 6 09 1928 (slate)
  • Louisa A Pretorius (geb Nel) 30 06 1880 – 30 10 1906 (granite)
  •  

A number of graves are without headstones.  Allegedly there were some graves of blacks, but they were removed.  It appears that the original tombstones were replaced by new ones when the graveyard was renovated.  The Voortrekker custom of placing the writing on the western side of gravestones was not maintained here.

 


Directors: S.A.M Smit & J.F Koster - Copyright ©2018 HartiesNet (Pty) Ltd - our Disclaimer